Ein lög í landinu

Í niðurlagi dóms Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. S-127/2012, uppkveðnum 12. desember 2013, segir,

Við aðalmeðferð málsins kom fram að fjögur vitni hefðu átt fund með verjendum ákærðu, X og Z, fyrir aðalmeðferð málsins og þau kynnt sér gögn málsins á skrifstofu verjendanna.

Samkvæmt 3. mgr. 122. gr. laga nr. 88/2008 kynnir dómari ekki fyrir vitni skýrslur þess hjá lögreglu eða önnur sýnileg sönnunargögn fyrr en dómara þykir þess þörf til skýringar eða leiðréttingar skýrslu þess.

Með því að ræða við vitnin fyrir aðalmeðferð máls og sýna þeim sýnileg sönnunargögn var farið á svig við greind lagafyrirmæli, auk þess sem sú háttsemi var til þess fallin að rýra trúverðugleika vitnanna, sbr. 7. tl. 122. gr. laga nr. 88/2008. Er þetta aðfinnsluvert.

Með dómi Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. S-1223/2008, uppkveðnum 12. mars 2009, var Y sakfelldur samkvæmt ákæru Lögreglustjórans á höfuðborgarsvæðinu fyrir líkamsárás en Hæstiréttur staðfesti dóm héraðsdóms um sakfellingu ákærða með vísan til forsendna (Hrd. 185/2009). Héraðsdómur byggði niðurstöðu sína um sakfellingu ákærða að verulegu leyti á framburði þriggja vitna (lögreglumanna) sem komu fyrir dóminn til skýrslugjafar við aðalmeðferð málsins (bls. 5-6 í dómi Hæstaréttar).

Vitnið A upplýsti í héraðsdómi að sækjandi málsins hefði boðað vitnin til skýrslugjafar daginn áður og hefði vitnið farið á skrifstofu sækjandans og fengið þar afhent málsgögn. Vitnið gaf síðan nákvæma og greinargóða skýrslu um atvik málsins sem gerðust einu ári áður. Það er kunnara en frá þurfi að segja að framburður vitnisins var í fullkomnu samræmi við þau skriflegu sönnunargögn í málinu sem vitnið hafði nýlokið við að lesa.

Í dómi Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. S-1223/2008 er ekki vikið að því að ákæruvaldið hafi rætt við vitni fyrir aðalmeðferð málsins og kynnt þeim lögregluskýrslur og önnur sýnileg sönnunargögn. Þvert á móti þá sakfelldi héraðsdómur ákærða athugasemdalaust á grundvelli vitnaframburða sem þannig voru fengnir, en framburður vitnanna réð úrslitum um sakfellingu ákærða.

Af dómum Héraðsdóms Reykjavíkur í málum nr. S-1223/2008 og S-127/2012 verður ekki annað ráðið en að ákæruvaldið megi ræða við vitni og kynna þeim sönnunargögn áður en þau gefa skýrslu fyrir dómi við aðalmeðferð sakamála en verjendur sakborninga ekki. Með því er vegið að grundvallarreglunni um réttláta málsmeðferð fyrir dómi og jafnræði málsaðila.